Drzewa liściaste są fundamentem ogrodu. To one budują jego strukturę, skalę i charakter na długie lata. W przeciwieństwie do wielu roślin sezonowych nie działają „na efekt”, lecz tworzą przestrzeń, w której ogród może się rozwijać i dojrzewać.
Wybór drzewa do ogrodu nie powinien wynikać wyłącznie z katalogowego zdjęcia. Znacznie ważniejsze są: docelowa wielkość, tempo wzrostu, forma korony oraz to, jak drzewo zachowuje się w kolejnych porach roku – szczególnie jesienią i zimą.
Drzewa kolumnowe – forma i porządek
Drzewa o kolumnowym pokroju są naturalnym rozwiązaniem tam, gdzie przestrzeń jest ograniczona, a jednocześnie zależy nam na pionowym akcencie.
Sprawdzają się w:
-
małych ogrodach przydomowych,
-
wzdłuż podjazdów i ścieżek,
-
jako rytmiczne nasadzenia porządkujące przestrzeń.
Przykłady form kolumnowych:
-
grab kolumnowy Fastigiata,
-
dąb kolumnowy Koster,
-
klon kolumnowy Crimson Sentry – o czerwonych liściach przez cały sezon,
-
wiśnia ozdobna Amanogawa,
-
ambrowiec kolumnowy Slender.
Drzewa kolumnowe nie dominują przestrzeni, lecz porządkują ją i prowadzą wzrok.
Drzewa o kulistej koronie – naturalna równowaga
Formy kuliste są czytelne, spokojne i łatwe do wpisania w ogród użytkowy. Nie wymagają skomplikowanej kompozycji – same w sobie są akcentem.
Najczęściej stosowane przykłady:
-
klon kulisty Globosa,
-
robinia kulista Umbraculifera,
-
katalpa Nana,
-
wiśnia osobliwa Umbraculifera,
-
ambrowiec Gumball.
To drzewa, które dobrze sprawdzają się w pobliżu tarasów, trawników i stref wypoczynku, gdzie ważna jest czytelna forma korony.
Drzewa do małych ogrodów – skala ma znaczenie
Nie każdy ogród potrzebuje dużego drzewa. W małych przestrzeniach lepiej sprawdzają się gatunki o wolniejszym wzroście lub naturalnie mniejszych rozmiarach.
W praktyce ogrodniczej dobrze funkcjonują:
-
judaszowiec,
-
jarząb pospolity (szczególnie odmiany kolumnowe),
-
wiśnie ozdobne,
-
brzoza pożyteczna Doorenbos.
To drzewa, które pozwalają zachować lekkość i proporcje ogrodu, bez efektu przytłoczenia.
Klasyczne drzewa parkowo-ogrodowe
W większych ogrodach warto sięgnąć po gatunki o sprawdzonej wartości krajobrazowej. To drzewa, które z czasem stają się dominantą całej przestrzeni.
Do tej grupy należą m.in.:
-
lipy,
-
ambrowce,
-
platany,
-
brzozy,
-
buki,
-
dęby,
-
klony.
Ich siłą jest długowieczność, stabilność i sezonowa zmienność.
Przebarwienia liści – świadome budowanie koloru
Nie wszystkie drzewa zmieniają barwę liści jesienią w ten sam sposób. Warto to uwzględnić już na etapie planowania ogrodu.
Drzewa o stałej barwie liści
-
klon kolumnowy Crimson Sentry,
-
buki purpurowe,
-
judaszowce o czerwonych liściach.
Utrzymują intensywną barwę przez cały sezon wegetacyjny.
Drzewa przebarwiające się na czerwono
-
ambrowce,
-
klony,
-
jarząby.
Jesienią tworzą silne akcenty kolorystyczne.
Drzewa przebarwiające się na żółto
-
buki zielonolistne,
-
graby,
-
platany,
-
brzozy.
Wprowadzają spokojne, jasne światło do ogrodu jesienią.
Drzewo jako element żywego ogrodu
Drzewo nie jest dekoracją jednorazową. Z roku na rok zmienia się, reaguje na pogodę, stanowisko i pielęgnację. To organizm żywy, który buduje ogród przez lata, a nie przez jeden sezon.
Świadomy dobór drzew liściastych pozwala stworzyć ogród, który:
-
dojrzewa naturalnie,
-
zachowuje równowagę przestrzenną,
-
daje satysfakcję na długie lata.
Autorstwo i prawa autorskie
© Gospodarstwo Szkółkarskie Andrzej Krzysiak
Autorzy: Andrzej Krzysiak, Grzegorz Zbiciak
Współpraca merytoryczna: Iwona Krzysiak, Cezary Krzysiak
Treść powstała na podstawie wieloletniej praktyki szkółkarskiej i doświadczenia produkcyjnego w warunkach środkowo -wschodniej Polski (Wyżyna Lubelska, Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie).
Treść ma charakter praktyczny i edukacyjny, a przedstawione przykłady wynikają z realnej pracy szkółkarskiej oraz doświadczeń terenowych.
