W ostatnich latach coraz więcej osób szuka roślin do niewielkich ogrodów. Karłowe iglaki wydają się idealnym rozwiązaniem – są zimozielone, mają zwarte formy i nie wymagają intensywnej pielęgnacji.
W praktyce jednak wiele roślin określanych jako „karłowe” po kilku lub kilkunastu latach przestaje takimi być. Dlatego przy wyborze iglaków do małego ogrodu warto wiedzieć, które odmiany rzeczywiście rosną wolno i zachowują kompaktowy pokrój przez długi czas.
Co oznacza, że iglak jest karłowy
W ogrodnictwie określenie „karłowy” odnosi się przede wszystkim do tempa wzrostu, a nie do jednej, stałej wielkości rośliny.
Najczęściej przyjmuje się:
- rośliny karłowe – kilka centymetrów przyrostu rocznie
- rośliny wolnorosnące – kilkanaście centymetrów rocznie
Jak rozumieć wielkość karłowych iglaków
W przypadku roślin nie ma jednej, stałej „docelowej wysokości”. Iglaki rosną przez całe życie, a ich rozmiar zależy od warunków uprawy oraz wieku rośliny.
W praktyce szkółkarskiej przyjmuje się określanie wielkości roślin na podstawie ich wyglądu oraz przyrostów po około 10 latach uprawy.
Dlatego odmiana określana jako karłowa po wielu latach może osiągać większe rozmiary – jednak proces ten przebiega powoli i przewidywalnie.
Dlaczego nie wszystkie „karłowe” iglaki pozostają małe
To jeden z najczęstszych problemów w ogrodach.
W praktyce szkółkarskiej wiele roślin sprzedawanych jako niewielkie po kilku latach zaczyna wyraźnie przyrastać i zajmować więcej miejsca, niż zakładano.
Najczęstsze przyczyny:
- brak wiedzy o tempie wzrostu i wielkości rośliny po latach
- wybór odmiany o zbyt silnym wzroście
- mylenie młodej rośliny z odmianą karłową
Sprawdzone karłowe iglaki do małego ogrodu
Sosny karłowe
Wśród sosen znajdziemy wiele odmian o bardzo wolnym wzroście.
Do sprawdzonych należą:
- Pinus mugo ‘Mops’ – zwarty, kulisty pokrój, bardzo wolny wzrost
- Pinus mugo ‘Benjamin’ – niska, gęsta forma o regularnym kształcie
- Pinus mugo ‘Varella’ – odmiana o nieco luźniejszym pokroju, ale nadal wolnorosnąca
To jedne z najbezpieczniejszych wyborów do małych ogrodów.
Świerki karłowe – sprawdzone odmiany
Wśród świerków znajdziemy wiele odmian o zwartym pokroju i stosunkowo wolnym wzroście. W praktyce warto zwrócić uwagę na odmiany, które przez długi czas zachowują kompaktową formę.
Do sprawdzonych należą między innymi:
- Picea glauca ‘Alberta Globe’
- Picea glauca ‘Conica’
- Picea glauca ‘Daisy’s White’
- Picea abies ‘Little Gem’
- Picea abies ‘Nidiformis’
- Picea omorika ‘Nana’
- Picea pungens ‘Glauca Globosa’
- Picea pungens ‘Białobok’
Warto jednak pamiętać, że tempo wzrostu oraz pokrój roślin mogą się zmieniać wraz z wiekiem i warunkami uprawy.
Jałowce
Jałowce to bardzo zróżnicowana grupa roślin. W małych ogrodach najlepiej sprawdzają się:
- odmiany o zwartym pokroju
- rośliny o powolnym wzroście
- formy niskie i rozłożyste
Które „karłowe” iglaki mogą sprawić problem po latach
W praktyce szkółkarskiej warto pamiętać, że nie wszystkie rośliny sprzedawane jako niewielkie pozostają takie przez długi czas.
Część odmian po kilku lub kilkunastu latach zaczyna wyraźnie przyrastać i może przestać pasować do małego ogrodu.
Dotyczy to między innymi:
- Picea glauca ‘Conica’ – w młodym wieku bardzo zwarta, z czasem rośnie wyraźnie w górę
- Picea pungens ‘Glauca Globosa’ – początkowo kulista, z wiekiem często traci regularny kształt
- Picea pungens ‘Białobok’ – efektowna, ale nie jest typową formą karłową
- niektóre jałowce kolumnowe – z czasem zwiększają swoją szerokość
W małych ogrodach to właśnie takie zmiany po latach są najczęstszym powodem konieczności przesadzania lub usuwania roślin.
Karłowe iglaki szczepione – nowy kierunek
Coraz większą popularność zyskują iglaki szczepione na pniu lub nisko przy ziemi.
Pozwalają one uzyskać:
- niewielkie rozmiary
- ciekawą formę
- większą kontrolę nad wzrostem
To rozwiązanie szczególnie dobrze sprawdza się w nowoczesnych i niewielkich ogrodach.
Jak sadzić karłowe iglaki
Podstawowe zasady:
- gleba powinna być przepuszczalna
- należy unikać zastoin wody
- po posadzeniu rośliny wymagają regularnego podlewania
W małych ogrodach szczególnie ważne jest zachowanie odpowiednich odległości między roślinami.
Czy karłowe iglaki wymagają cięcia
Większość odmian karłowych nie wymaga intensywnego formowania.
W razie potrzeby można:
- usuwać pojedyncze, zbyt długie pędy
- lekko korygować kształt rośliny
Zbyt silne cięcie może zaburzyć naturalny pokrój.
Podsumowanie
Karłowe iglaki to bardzo dobre rozwiązanie do małych ogrodów, pod warunkiem właściwego doboru odmian.
Najważniejsze jest:
- znajomość tempa wzrostu
- obserwacja roślin w dłuższym okresie
- wybór sprawdzonych odmian
Dobrze dobrane rośliny pozwalają stworzyć trwałą i uporządkowaną przestrzeń, która przez wiele lat nie będzie wymagała intensywnej pielęgnacji.
Nota klimatyczna
W warunkach zmiennego przebiegu zim oraz coraz częstszych okresów suszy odporność roślin może być uzależniona od lokalnego mikroklimatu, rodzaju gleby i przebiegu sezonu. Młode egzemplarze w pierwszych latach po posadzeniu wymagają szczególnej obserwacji oraz zapewnienia stabilnej wilgotności podłoża. W rejonach o bezśnieżnych zimach wskazane jest ściółkowanie podstawy rośliny.
Informacje dodatkowe
Zdjęcia poglądowe
Zdjęcia prezentowane na stronie mają charakter poglądowy. Rzeczywisty wygląd roślin może różnić się w zależności od etapu wzrostu, pory roku, warunków uprawy oraz sposobu prowadzenia roślin w danym sezonie.
Pochodzenie roślin
Rośliny oferowane w e-sklepie pochodzą z własnej produkcji szkółkarskiej, prowadzonej zgodnie z obowiązującymi normami jakościowymi Związku Szkółkarzy Polskich.
Kontrola fitosanitarna
Gospodarstwo szkółkarskie objęte jest stałym nadzorem Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN).
Numer rejestracyjny producenta: PL-06/10/2349
Charakter informacji
Opis rośliny ma charakter informacyjny i opiera się na wieloletnich obserwacjach uprawowych prowadzonych w warunkach środkowo-wschodniej Polski (Wyżyna Lubelska, Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie). Ostateczny wygląd i tempo wzrostu rośliny zależą od stanowiska, gleby, warunków pogodowych oraz pielęgnacji.
Autorstwo i prawa autorskie
© Gospodarstwo Szkółkarskie Andrzej Krzysiak
Autorzy: Andrzej Krzysiak, Grzegorz Zbiciak
Współpraca merytoryczna: Iwona Krzysiak, Cezary Krzysiak
Treść powstała na podstawie wieloletniej praktyki szkółkarskiej i doświadczenia produkcyjnego w warunkach środkowo -wschodniej Polski (Wyżyna Lubelska, Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie).
Treść ma charakter praktyczny i edukacyjny, a przedstawione przykłady wynikają z realnej pracy szkółkarskiej oraz doświadczeń terenowych.
