Cis (Taxus) od lat budzi skrajne opinie. Z jednej strony ceniony za elegancję, długowieczność i odporność, z drugiej – często określany jako roślina trująca. Szerzej o odmianach i zastosowaniu cisa przeczytasz w poradniku:
Cis pospolity (Taxus baccata) – odmiany, sadzenie, żywopłot i pielęgnacja. W efekcie wielu rodziców rezygnuje z jego sadzenia w ogrodzie z obawy o bezpieczeństwo dzieci.
Czy słusznie?
Co w cisie jest naprawdę trujące?
Cis zawiera alkaloidy (taksyne), które znajdują się w igłach, korze i nasionach. To fakt biologiczny, znany od dawna.
Jednocześnie warto doprecyzować:
-
czerwona osnówka (mięsista część owocu) nie jest trująca,
-
trujące jest nasiono znajdujące się w jej wnętrzu.
To rozróżnienie jest istotne, ponieważ w wielu ogólnych poradnikach temat przedstawiany jest uproszczony i budzi niepotrzebny lęk.
Czy cis stanowi realne zagrożenie w ogrodzie?
W praktyce ogrodniczej cis od dziesięcioleci sadzony jest w przestrzeniach publicznych: przy szkołach, kościołach, parkach i ogrodach prywatnych.
Zagrożenie pojawia się wyłącznie w sytuacji świadomego spożycia większej ilości części rośliny. Przypadkowy kontakt, dotykanie igieł czy zabawa w pobliżu żywopłotu nie stanowią zagrożenia.
W ogrodzie z małymi dziećmi kluczowe jest:
-
wytłumaczenie, że nie zjada się części roślin,
-
nadzór nad najmłodszymi w okresie poznawania świata.
Takie same zasady dotyczą wielu innych roślin ogrodowych, które również zawierają substancje potencjalnie szkodliwe.
Czy cis jest trujący dla dzieci i zwierząt ?
Cis zawiera alkaloidy toksyczne obecne w igłach, korze i nasionach. Z tego powodu uznawany jest za roślinę trującą. Warto jednak wiedzieć, że czerwona osnówka otaczająca nasiono nie zawiera toksyn - trująca jest znajdująca się w środku pestka.
Odmiany bezowocowe – rozwiązanie dla ostrożnych
Dla osób, które mimo wszystko wolą unikać czerwonych owoców w ogrodzie, dostępne są odmiany męskie, które nie zawiązują nasion.
Do takich odmian należą m.in.:
-
Taxus × media ‘Hillii’ – odmiana męska, polecana na żywopłoty i do ogrodów rodzinnych,
-
Taxus × media ‘Wojtek’ – odmiana o zwartym pokroju, również nie wytwarzająca owoców, dobrze sprawdzająca się w nasadzeniach formowanych.
Wybór odmiany bezowocowej eliminuje temat osnówek i pozwala cieszyć się walorami rośliny bez dodatkowych obaw.
Cis a odpowiedzialne projektowanie ogrodu
Ogród z dziećmi nie musi oznaczać rezygnacji z roślin o wyrazistym charakterze. Kluczowe jest świadome projektowanie przestrzeni i znajomość właściwości roślin.
Cis:
-
dobrze znosi formowanie,
-
tworzy zwartą barierę zieleni,
-
jest trwały i odporny,
-
może stanowić stabilny element strukturalny ogrodu na wiele lat.
Przy zachowaniu podstawowych zasad ostrożności nie ma powodów, by całkowicie z niego rezygnować.
Podsumowanie
Obawy wokół cisa wynikają najczęściej z uproszczeń i powielanych ogólników. Jak w przypadku wielu roślin ogrodowych, kluczowa jest wiedza i rozsądek.
Dla osób szczególnie ostrożnych dobrym rozwiązaniem są odmiany męskie, niewytwarzające owoców.
Szerzej o uprawie, odmianach i zastosowaniu cisa przeczytasz w poradniku:
Cis pospolity (Taxus baccata) – odmiany, sadzenie, żywopłot i pielęgnacja.
Informacje dodatkowe
Zdjęcia poglądowe
Zdjęcia prezentowane na stronie mają charakter poglądowy. Rzeczywisty wygląd roślin może różnić się w zależności od etapu wzrostu, pory roku, warunków uprawy oraz sposobu prowadzenia roślin w danym sezonie.
Pochodzenie roślin
Rośliny oferowane w e-sklepie pochodzą z własnej produkcji szkółkarskiej, prowadzonej zgodnie z obowiązującymi normami jakościowymi Związku Szkółkarzy Polskich.
Kontrola fitosanitarna
Gospodarstwo szkółkarskie objęte jest stałym nadzorem Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN).
Numer rejestracyjny producenta: PL-06/10/2349
Charakter informacji
Opis rośliny ma charakter informacyjny i opiera się na wieloletnich obserwacjach uprawowych prowadzonych w warunkach środkowo-wschodniej Polski (Wyżyna Lubelska, Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie). Ostateczny wygląd i tempo wzrostu rośliny zależą od stanowiska, gleby, warunków pogodowych oraz pielęgnacji.
Autorstwo i prawa autorskie
© Gospodarstwo Szkółkarskie Andrzej Krzysiak
Autorzy: Andrzej Krzysiak, Grzegorz Zbiciak
Współpraca merytoryczna: Iwona Krzysiak, Cezary Krzysiak
Treść powstała na podstawie wieloletniej praktyki szkółkarskiej i doświadczenia produkcyjnego w warunkach środkowo -wschodniej Polski (Wyżyna Lubelska, Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie).
Treść ma charakter praktyczny i edukacyjny, a przedstawione przykłady wynikają z realnej pracy szkółkarskiej oraz doświadczeń terenowych.
